NASA'dan Boeing Starliner'a ağır rapor: İnsanlı uçuşlar ne zaman başlar?

NASA Teftiş Ofisi (OIG) tarafından yayınlanan son denetim raporu, Boeing'in Starliner uzay aracıyla ilgili ciddi teknik sorunların devam ettiğini ve aracın insanlı uçuşlar için gerekli olan sertifikasyonu henüz alamadığını belgeledi. Raporda, özellikle helyum sızıntıları, itki sistemi arızaları ve paraşüt anomalileri gibi üç temel teknik sorunun Mart 2026 itibarıyla hala çözülemediği vurgulandı.

Kritik Hatalar ve 'Tip A' Kaza Sınıflandırması

Boeing'in Haziran 2024'te gerçekleştirdiği ve iki astronotu taşıyan Crew Flight Test (CFT) görevi, yaşanan çok sayıda sorun nedeniyle NASA tarafından Şubat 2026'da "Tip A kaza" olarak sınıflandırıldı. Bu sınıflandırma, insanlı uzay uçuşlarındaki en ciddi kaza türünü temsil ediyor. OIG raporunda, bu sınıflandırmanın yapılmasına kadar geçen 21 aylık sürenin çok uzun olduğu ve NASA'nın gereksinimlerindeki belirsizliğin maliyet artışlarına ve güvenlik risklerine yol açtığı belirtildi.

Sertifikasyon Süreci ve SpaceX Faktörü

Rapor, NASA'nın Starliner tasarımına karşı aşırı güven duyduğunu ve Boeing tarafından sunulan gerçekçi olmayan fırlatma takvimlerini kabul ederek agresif bir program baskısı altında kaldığını ifade ediyor. Bu süreçte SpaceX'in operasyonel başarısı dikkat çekerken, SpaceX'in Eylül ayında 13. insanlı görevi olan Crew-13'ü göndermeye hazırlandığı kaydedildi. Boeing'in yaşadığı gecikmeler nedeniyle NASA'nın, SpaceX'ten uçuşları hızlandırması için ek 17 milyon dolar ödeme yaptığı bildirildi.

NASA'nın Yeni Yol Haritası ve Yaptırımlar

Denetim raporu sonrası NASA, Boeing'e yönelik şu kritik önlemleri almayı kabul etti:

• Starliner'ın insanlı uçuş sertifikasyonu tamamlanana kadar Boeing'e yapılacak ödemelerin ertelenmesi.
• Bir sonraki uçuşlar için Boeing ile net bir takvim oluşturulması.
• CFT görevindeki tüm sorunların resmi kaza bilgi sistemine kaydedilerek çözülmesi.
• Özel şirketlerin donanım ve yazılım değişiklikleri üzerindeki simülasyon testlerinin NASA erişimine açılması.
• ISS'nin emekliye ayrılma süreci ve ticari mürettebat programları için kritik becerilere sahip personel alımının önceliklendirilmesi.